İstanbul'un en eski semtlerinden biridir. Haliç'in güney kıyılarında Fener semti ve Ayvansaray arasında yer alır. Coğrafi konumu, tarihsel özellikleri, demografik yapısı itibariyle Tarihi Yarımada içinde önemli bir yere
sahiptir.Bizans'tan günümüze kozmopolit kültürüyle mirası olarak kalmıştır.
Tarih boyunca ağırlıklı olarak Musevilerin, özellikle de "Sefaradim" diye adlandırılan İspanyol Musevileri'nin yaşadığı bölgedir. İspanyol Musevileri 15. yüzyılda Kanuni Sultan Süleyman tarafından getirilmiştir. Musevilerin dışında Rumlar, Ermeniler ve Türkler de bu bölgede yaşamışlardır. Semtte yaşayan bu dört ayrı grubun dinsel ve kültürel izleri her adımda karşımıza çıkar. Balat'ta özellikle Ortodoks Rumlar'ın kiliselerine, ayazmalarına ve okullarına rastlamak da mümkündür.
Bu tarihi semt bugün ise Türkler'in yoğunlukta olduğu fakir bir yerleşim bölgesi durumuna gelmiştir. Gçölerin yol açtığı demografik değişim bölgeyi etkilemiştir. Semtte bugün için azınlık nüfusa rastlamak mümkün değildir. Eskiden Rum, Ermeni ve Musevilerin yaşadığı ve üç katlı cumbalı evlerde hala ayakta ancak pek çoğu bakımsız ve terk edilmiştir. Fatih Belediyesi bölgede restorasyon çalışmaları yapılmaktadır.